BÖLÜM V
Yunan: Biçim Kültü, Putperest İdealizm. — Sanatın Toplumu Yozlaştırması; İkonoklast Tepki[1]
Çeviren: Deniz Gökduman
Mısır, bilhassa tiplere, genellemelere bağlanmakla, sanatın olmazsa olmaz koşullarından biri olan somut gerçeklikten uzak kalmıştı; simetri, tekdüzelik, alışılmış figürler ve nihayet kurguların boş bir idealinin peşinden gitmekle bu uzaklığı daha da artırıyordu. Bu onun kabahati değildi: Uygarlığın başlangıcında insan, karşılaştırma,
I. GILLETTE[1] – 2
Çeviren: Deniz Gökduman
Doğrusu bu gerçekten de harika bir tutkuydu! Ama ne oldu? Ne kuru bir üslubun o sert çekiciliğini elde etmişsin, ne de chiaroscuro’nun (ışık–gölge oyunlarının) aldatıcı büyüsünü… Şurada, tıpkı zayıf bir kalıba sığmayan erimiş bronz gibi, Titian’ın[2] o zengin ve sarımsı rengi, senin Albrecht Dürer’den[3] aldığın o kuru ve ince çizgiyi patlatıp taşırmış.
Gustave Geffroy[1]: Sanatsal Yaşam IV[2] (Claude Monet’nin Saman Yığınları)[3]
01 Mayıs 1891
Çeviren: Deniz Gökduman
Aynı konunun ve aynı manzaranın yansıdığı bu on beş Saman Yığınları tuvalinin bir araya getirilişi, olağanüstü bir sanatsal gösteridir. Claude Monet, aynı nesneyi farklı ışık ve zamanlarda resimleyerek şunu kanıtlamıştır: Değişmeyen nesneler bile sürekli yeni görünümler kazanır; sabit görünen bir manzara karşısında bile duygularımız
X. SÜTUN[1]
Çeviren: Deniz Gökduman
Sütunun yıkılması onu büyük bir sıkıntıya sokmuştu.
Başka şeylerden konuşmayı tercih ediyordu.
Kendisine bu olay hakkında soru sorulduğunda, verdiği cevaplar net değildi. Hatta çoğu zaman birbiriyle çelişiyordu.
Onunla geçirdiğimiz altı ay boyunca ne düşündüğünü asla anlayamadık.
Bazen ileri görüşlü insanlarla bir araya gelirdi.
Onlar, anıtın yıkılışından hayranlıkla söz ederlerdi. İşte o zaman hiç itiraz etmezdi.
VI. 1867’deki Özel Sergi[1]
Fransızcadan Çeviren: John Ernest Crawford Flitch
İngilizceden çeviren: Deniz Gökduman
Manet, 1866’da Salona iki resim sundu: Flütçü ve Trajik Aktör’ü Jüri her iki resmide reddetti.
Bu reddediş, bir önceki yıl sergilenen eserlerin yol açtığı büyük öfkenin sonucuydu. İmparator, 1863’te Reddedilenlerin Salonu’nu kurarak jürinin aşırı sertliğini onaylamadığını göstermişti. Bu azarın etkisiyle hâlâ incinmiş olan ve daha ılımlı
Maks Martersteig[1]: Zamanımızın Sanatına Giriş 5
“Zamanımızın Sanatına Giriş” adlı derlemeden, Leipzig, 1920[2]
Çeviri: Deniz Gökduman
Biz “en yeni Almanya”mızın doğayı reddetmesinden yola çıktık ve doğanın yerine bize ne vermek istediğine, yani “ruha” değinmiştik. Şimdi bu ruhla daha yakından tanışmamız gerekiyor; doğayla kopuşun içinde hangi tehlikeleri barındırdığını zaten açıklamıştık.
