Kavramsal çerçevesi 1.Dünya Savaşı’nın 100.yılı üstüne yapılandırılan ve 27 Eylül – 2 Kasım 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan 4.Uluslararası Çanakkale Bienali’nin ana sergisine Bosna Hersek, Slovenya, Rusya, Sırbistan, Romanya, Lübnan, Filistin, Ermenistan, Amerika Birleşik Devletleri, İtalya, Yunanistan, İrlanda, İngiltere, Fransa, Almanya, Hollanda, Avusturya ve Türkiye’den 37 sanatçı katılıyor.
Bienali hazırladığımız bu süreçte Filistin’den Somali’ye, Irak ve Suriye’den Orta Afrika’ya, yakın ve uzak coğrafyalarda süregiden savaş ve yıkım döngüsü bağlamında, bienalimizin 2500 yıl önce Platon tarafından dile getirilmiş başlığının ne denli geçerli olduğunu büyük bir üzüntüyle izlemekteyiz.
Uluslararası Çanakkale Bienali, kurulduğu 2006 yılından bu yana Çanakkale’yi, Akdeniz havzası ile Avrupa ve Ortadoğu coğrafyalarının kesişim noktasında, çağdaş sanatın üretim, izlenme ve algılanması için uluslararası bir merkeze dönüştürmek; uluslararası sanatçıları ve sanat uzmanlarını davet ederek, kenti bu sanatçıların ve iletişim ağlarının gündemine yerleştirmek; kamusal alanlar, sanat ve kültür kurumları, üniversiteleri sanatçılarla işbirliğine davet ederek, karşılıklı etkileşim ve iletişim ortamı yaratmak; Çanakkale’yi küresel sanat ve kültür sanayi ve iletişim ağları içine konumlandırmak ilkelerini benimsiyor.
Bu ilkeler doğrultusunda 1914-2014 1.Dünya Savaşı’nın 100. yılının çeşitli vesilelerle hatırlandığı ülkelerde kapsadığı düşünce, yorum ve eleştiri alanı Çanakkale Bienali için elverişli bir kavramsal ortam oluşturmaktadır. 1. Dünya Savaşı’nın 100. yılında bu savaşa katılmış veya süreç ve sonuçlarından etkilenmiş bütün ülkelerde çeşitli etkinlikler planlanmakta ve hayata geçirilmektedir. Uluslararası Çanakkale Bienali, bu konuyu ele alarak kültürel ve sanatsal açıdan gündeme etkin bir biçimde katılmaktadır.
Bu yıl bienal, 20.yy başından bugüne en etkin düşünme ve eleştirme aracı olan görsel sanat ve kültür üretimleri aracılığıyla 1914’den günümüze değin sürmekte olan siyasal, toplumsal, kültürel olayları ve savaşların etkilerini yeniden değerlendirmeyi, irdelemeyi ve yorumlamayı amaçlıyor. Dünya tarihinde bir dönüm noktası olan 1. Dünya Savaşı’nı, bu trajedinin önemli bir boyutunun yaşandığı Çanakkale’nin tarihsel, kültürel ve doğal özelliklerine de bağlamayı öneriyor.
Dolayısıyla, savaşa katılan ülkelerin Türkiye’deki temsilciliklerinin de doğal olarak bienale büyük ilgi gösterdiklerini belirtmeliyiz. Savaş ve yüzyılın, tarihsel Osmanlı coğrafyasından, bugünün siyasal haritasında kadar sürmekte olan etkilerinin yerel, ulusal ve uluslararası bağlamlarda yeniden-değerlendirileceği 4. Uluslararası Çanakkale Bienali, savaşa katılmış bütün ülkelerle etkin bir iletişim ve işbirliği ortamı, ortak bir çalışma ve üretim zemini oluşturmuştur.
Bienale, özellikle bugüne değin ürettikleri yapıtlarıyla Avrupa, Balkanlar, Kafkaslar ve Ortadoğu ekseninde küresel savaş ve barış süreçlerini, savaşların ve savaş sonrası gelişmelerin siyasal, ekonomik, toplumsal ve kültürel etkileriyle yol açtıkları değişimleri değerlendiren, irdeleyen ve yorumlayan sanatçılar davet edilmiştir. Sanatçıların duyarlılık ve öngörü içeren yapıtları, ülkelerinin özgün koşullarına odaklanırken küresel boyuttaki olgulara da değinmekte, böylece dünya tarihine ve günümüze dair görsel bir bellek, bir imge birikimi oluşturmaktadır. Bienalde sunulacak görsel imge birikiminin özellikle günümüzün genç kuşağı için önemli bir düşünsel-eleştirel temel sağlayacağını umut ediyoruz.
Doğtaş tarafından tahsis edilen kent merkezindeki üç katlı mobilya mağazası, 4. Uluslararası Çanakkale Bienali ana mekânı olarak işlev görecektir. Daha önceki bienallerde olduğu gibi Çanakkale’nin özgün yapı ve kamusal alanları ile Korfmann Kütüphanesi, Eski Ermeni Kilisesi, Mahal Sanat ve civarındaki eski depolar gibi özgün mekânlar da Bienal sergi ve etkinliklerine ev sahipliği yapacaktır. Bienale katılan sanatçıların uluslararası sergilerde gösterilmiş resim, fotoğraf, video ve yerleştirmeleri yanında, bienal için üretilmiş yeni çalışmaları da bu mekanlarda ziyaretçilerle buluşturulacaktır.
Çanakkale Belediyesi tarafından desteklenen Uluslararası Çanakkale Bienali’nin ayrılmaz bir parçası olan Bienal Genç, Bienal Çocuk ve Bienal Engelsiz programları ile bunlara eklemlenen “Bienaldeyiz” Kadın Girişimi, Bienalin bu yıl oluşturacağı görsel ve kavramsal çerçeveden hareketle çalışmalarına başlamıştır. Bu çalışmalar hem ana sergiyi besleyecek, hem de bienalin açık kalacağı 5 hafta süresince kentte farklı etkinlik ve çalışmalarla bienalin görsel ve düşünsel çıktılarını geniş kitlelerle buluşturacaktır.
