Galeri Zilberman, Paris Photo’da Şükran Moral’den kişisel bir seçkiyle yer alıyor. Bu seçki, sanatçının performans tarihindeki yerine fotoğrafın performansı tarihselleştirme ve anıtsallaştırmadaki rolü üzerinden yeniden bakıyor. Moral’in çalışmaları bugüne has bir aciliyet taşıyor: sanatçıyı gerçek bir sosyal eleştirmen, öncü bir performans sanatçısı ve günümüz Türkiye’sindeki sanatsal ve siyasal ihtilaf ruhunun bir örneği olarak idrak etmek için bu çalışmaların üretildiği zamanı göz önünde bulundurmak gerekir.
Şükran Moral Türk çağdaş sanatının çığır açıcı yüzlerinden biridir. Tabuları, gelenekleri, hiyerarşik yapıları ve sanat tarihsel çerçevelere meydan okur. Metodu, “öteki”nin gerçekliğinin ve fiziksel alanının içine yerleşerek onu tanımaktır. Kurguladığı temsil ve durumların her mecrada farklı yorumlanması sebebiyle performans, video ve fotoğrafı birbirine örer; bunlardan fotoğraf, deneyimseli tarihsele dönüştüren bir vasiyet işlevini görür.
1994 tarihli Üç Kişiyle Evli’de Moral’ın Roma’daki stüdyosunda üç kişiyle ‘evlenmesi’ İtalya’da bir göçmen olarak onu bekleyen yasal prosedürler üzerine ironik bir yorumdur. Moral’ın sanatsal eylemlerini, resmi ve gayriresmî, kabul edilmiş ya da dayatılmış toplumsal kuralların hakim olduğu kamusal alana algısal düzeneklerde bir çeşit kısa devreye yol açmak amacıyla nasıl kazıdığı dikkat çekicidir. Genelevde (Bordello, 1997), erkekler hamamında (Hamam, 1997), köy meydanında (Üç Kişiyle Evlilik, 2010), akıl hastanesinde (Akıl Hastanesi, 1997) ya da bir morgda (Gasilhane, 1997), nerede olursa olsun, sanatçının bu mekanlarda tutunduğu üslup, dünyayı içeriden tecrübe etme yaklaşımından yola çıkıyor. Moral, bu ölçünleştirilmiş kısıtlamalar ve kesin davranış kuralları gerektiren mekanların “içinden” idare ettiği zaman gerilime ve bu çevredeki izleyiciden videolarda belgelenmiş reaksiyonlara neden oluyor. Moral’ın kullandığı mekanlardan biri de eşcinsel gece kulüpleri: İstanbul altkültürünün önemli fakat göz ardı edilmiş bir parçası. Onun bu kulüplerde heteroseksüel bir kadın ve bir sanatçı olarak bulunması bir dayanışma eylemidir. Transistanbul (1998) salt onun orada bulunuşunun değil, aynı zamanda onun oranın müdavimleriyle kurduğu ilişkinin bir belgelemesidir.
Galeri Zilberman Türk sanatçıları uluslararası alana ve yabancı sanatçıları da İstanbul’un yerel sanat çevresine tanıtmaktadır. Şükran Moral’ın Paris Photo’daki kişisel sunumunun amacı onun sanatını daha geniş bir feminist, politik yüklü, Avrupa çıkışlı çalışmalar geleneği bağlamına yerleştirmek ve onun performansa dayalı icrasını fotoğraf mecrasının belgesel doğasına demirlemektir.
Daha fazla bilgi ve imaj için Zeynep Temiz ile iletişime geçebilirsiniz: zeynep@galerizilberman.com
