Uluslararası performans sanatı platformu Performistanbul sanatçısı Aslı Dinç’in <andata> adlı performansı, 2 Haziran – 12 Haziran tarihleri arasında Performistanbul ve Pasaj iş birliğinde hayat buluyor. <andata>, alternatif bir geleceğe dayanan spekülatif bir hikâye anlatımı sonrasında katılımcılardan toplanılan verilerin canlı işlenerek dönüştürülmesini içeriyor.
Multidisipliner bir sanatçı olan Aslı Dinç, çalışmalarında sanat, teknoloji ve bilimin kesiştiği alanlardan yola çıkarak insan / makine etkileşimlerini araştırıyor. Sanatçının 2019 yılından bu yana devam etmekte olan geleceği düşünürken geçmiş ve şimdinin izinden ilerleyen <andata> projesi; “gündelik hayatın tamamen metalaştırıldığı bir zaman diliminde kurulmuş bir data örgütü” olarak karşımıza çıkıyor. Sanatçı tarafından katılımcıya okunan manifestoya karşılık katılımcıdan toplanan anlar (andata) bir yapay zekâ işleminden geçirilerek “fake anılar”a yani kontra-data’ya dönüşüyor. Kontra-datalar iznimiz ve bilgimiz olmadan şirketlere sızdırılan, özel alanlarımız ve yaşamlarımızı içeren bilgileri koruma altına almak için yaratılan data gürültülerini (data-noise’u) ifade ediyor.
“Aklınıza ilk gelen an nedir? Gözünüzde canlanan ya da dönmek istediğiniz an hangisi? Geleceğe yanınızda hangi anınızı taşımak isterdiniz? Bu anı paylaşarak <andata>nın bir parçası olmaya ne dersiniz? Bu anınızın <andata> ile dönüşerek yaşamaya devam etmesini ister misiniz?”
Genelde dijital ağlarda dolaşıma girmemiş, meta dataya dönüşmemiş insana dair saf bilgiler olan ilk anlar dönmek istenilen ilk yer, özlem ve ihtiyaç gibi duyguların da yansımalarını simgeliyor. <andata> bu bilgileri dolaşıma sokmadan saklıyor ve toplanan “an”lar kategorilere ayrılarak arşivleniyor. <andata> şimdinin eksik parçalarının ya da geçmişin kalıntılarının peşine düşerken bir yandan da bu verileri dönüştürüyor.
Tüm bu saklama ve arşivleme işleminin ardından derin öğrenme (deep learning) modelleri ile gerçek olmayan “an”lar üretiyor. Bu anlar sistemde dolaşıma sokularak kontra-data işlevi görüyorlar. Böylece arayüzler vasıtasıyla şirketlerin ulaşmaya çalıştıkları “kaliteli data” yani bize dair metaya dönüşebilecek bilginin önüne, gerçek olmayan kalabalık veri yığınları yerleşiyor.
“andata” performansı ilk defa birbuçuk kolektifinin davetiyle 16. İstanbul Bienali’nin kamusal programı kapsamında hayata geçti. Şimdi ise Pasaj ve Performistanbul iş birliğinde SAHA’nın desteğiyle gerçekleşen bir yerleştirme ile devam eden proje <andata>, izleyicileri kendi dünyalarına ait bir veri toplama alanından, anılarını paylaşmaya davet ediyor.
Aslı Dinç Biyografi:
Aslı Dinç (1985, Istanbul)
Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü mezunudur. Dinç, multidisipliner bir sanatçı ve araştırmacıdır. Araştırma alanları distopya anlatısı, algoritmik kültür, insan/makine etkileşimleri gibi sanat/teknoloji/bilim kesişiminde yer alan konuları içerir. Üretimleri spekülasyonlar, döngüler ve performanslar etrafında şekillenir. İşleri uluslararası bienal, galeri ve müzelerde sergilenen Aslı Dinç, aynı zamanda PASAJ bağımsız sanat alanının bir üyesidir. Uluslararası performans sanatı platformu Performistanbul tarafından temsil edilmektedir.
Performistanbul hakkında:
Performistanbul, uluslararası performans sanatı platformu, performans sanatçılarını tek bir çatı altında birleştirmek ve projelerle buluşturmak üzere 2016’da kuruldu.
İstanbul merkezli platform, esnek çalışma modelini dünya genelinde çeşitli sanat kurumları, dijital platformlar ve sanatçılar ile iş birliği içerisinde “alansız” kimliğiyle devam ettiriyor. Performistanbul, kurulduğu günden bu yana müzeler, galeriler, sanat kurumları, kamusal alanlar ve uluslararası organizasyonlar başta olmak üzere çeşitli mekânlarda 160’ın üzerinde performans gerçekleştirmiştir. Bu mekânlar ve organizasyonlar arasında Pera Müzesi, Pi Artworks, Elgiz Müzesi, IMC 5533, İstanbul Bienali (2017, 2019), Caroline Garden Chapel (Londra), Uluslararası Venedik Performans Haftası (2017, 2019) ve Live Art Development Agency (LADA) bulunmaktadır.
Performistanbul, Türkiye’de bir ilk olan Performistanbul Canlı Sanat Araştırma Alanı’nı (PCSAA), canlı sanat üzerine barındıracağı kaynaklar ile performans sanatının eğitimi ve gelişimi üzerinde önemli bir etkiye yol açma gayesiye kurmuştur. Performistanbul Yayınları PCSAA ile birlikte, bu alanda yabancı kaynakları Türkçe’ye çevirerek Türkiye’deki dijital platformlarda yayınlamak ve bu alanda daha fazla kaynak sağlamak amacıyla kurulmuştur.
Pasaj hakkında:
PASAJ katılımcı ve sosyal odaklı sanat projelerine yer veren; üç sanatçı ve iki kültür yöneticisi (Seçil Yaylalı, Giorgio Caione, Aslı Dinç, Elif Bursalı, Zeynep Okyay) tarafından yürütülen bir insiyatiftir. Yerel ve uluslararası sanatçıların sergilerine, kamusal ve yarı kamusal alana müdahalelerine, atölyelerine, konuşmalarına, performanslarına ev sahipliği yapar. Tecrübe ve beceri değişimini kolaylaştırmanın yollarını arar. Sanatçıların farklı topluluklarla karşılaşabileceği bir ortam oluşturmaya çalışır.
PASAJ sanatçıyı, sanatçı ve seyirci arasında kurulabilecek yeni işbirliklerini, sanat etkinlikleri gerçekleştirilebilecek alternatif mekânları ve deneysel yaklaşımları destekler. Çeşitli formatlarda sanatı şehir mekânlarıyla ilişkilendirerek, kamusal ve yarı kamusal alanlara girmenin yollarını araştırır. Sanatı geçiş ve uğrak yerleri gibi sık kullanılan mekanlar içinde yeniden konumlandırarak, sadece sanat geçmişi olanlarla değil, halkın farklı kesimlerinden henüz çağdaş sanatla ilişkisi olmamış kişilerle de buluşturmayı amaçlar. Sanatçının farklı seyirci topluluklarıyla karşılaşabileceği ortamların inşasına önem verir. Bir yerin yerel bilgisine, tarihine ve hafızasına saygı duyar.
2010’dan bu zamana kadar 5 defa mekan değiştiren PASAJ, her seferinde bulunduğu mahallenin yereliyle bağ kurarak yeniden şekillenmiştir. Şimdi Karaköy’de tarihi bir han içerisindedir. 2017’den beri Ramada Encore Bayrampaşa ortaklığında devam eden AIR Bayrampaşa sanatçı rezidansını yürütmektedir. Tüm bunların yanı sıra bir ekip olarak da küratöryel çalışmalar ve uluslararası projeler oluşturur. 2019’dan beri uluslararası AIM network üyesidir.
İnternet sitesi: www.performistanbul.org
İhtiyaç: Sen Dijital Arşivi: www.ihtiyacsen.com
Perform İstanbul Yayınları: https://www.performistanbulyayinlari.com/
Facebook:www.facebook.com/Performistanbul – www.facebook.com/pcsaa.ist
Instagram:www.instagram.com/Performistanbul www.instagram.com/pcsaa.ist
YouTube: www.youtube.com/Performistanbul
