Doç. Dr. Ulaş Başar Gezgin: Danang Güzel Sanatlar Müzesi’nde

Share Button

 

 u1

ulasbasar@gmail.com

Danang Güzel Sanatlar Müzesi, 2016’nın son günlerinde ziyaretçilere açıldı. Vietnam’ın 3. büyük kenti olan Danang’ın işlek bir caddesinde açılan müzenin yapısı, Vietnam’ın diğer iki güzel sanatlar müzesininkinden farklı. Başkent Hanoi ve Ho Çi Min Kenti’ndeki güzel sanatlar müzeleri Fransız sömürgesi döneminden kalma ‘sanatlı’ yapılar. Bu müzelerin, daha içeri girmeden, ayrı bir havası olduğunu duyumsuyoruz. Bu fark, Danang’ın Fransız sömürgeciliği döneminde önemsiz bir kent olmasından (daha doğrusu, Saygon (Ho Çi Min’in eski adı), Hanoi ve Vietnam imparatorluğu başkenti Hue kadar önemli olmamasından) kaynaklanabilir. Hanoi ve Ho Çi Min sömürge yapılarıyla dolup taşarken, Danang’da bunların sayısı çok az. Dolayısıyla diyebiliriz ki, Danang Güzel Sanatlar Müzesi yapısı, ayrı bir hava vermiyor; ‘sanat’lı bir yapı olduğu söylenemez. Bu, en baştan, beklentilerimizi düşürmemize yol açıyor.

u2

Sergi alanının 1,000-2,000 m2 olduğunu, tutarın ise 1.26 milyon Amerikan Doları olduğunu yazıyor gazeteler. 413 yapıt sergileniyor. Sergilenenlerin çoğu, Orta Vietnam ve çevresinden. Müze yapısı göze hoş görünmese de, bu müzenin açılışı önemli. Şu açıdan önemli: Artık Vietnam’ın kültür yaşamının Kuzey’de başkent Hanoi ve Güney’de ülkenin en büyük kenti Ho Çi Min’in ötesine taştığını gösteriyor. Danang, Orta Vietnam’da; büyük oranda bir turizm kenti. Kültür-sanat etkinlikleri zayıf. Belki bu müze, kentin ve genel olarak Orta Vietnam’ın kültür-sanat dünyasını canlandırabilecek. Danang’da 1.26 milyon doların otellere, kasinolara, apartmanlaravb. harcandığı görülmüştür; ancak diğer kültür-sanat yapılarını dışarıda tutarsak, belki de ilk kez kültür-sanat için bu kadar büyük harcama yapılıyor. Oysa işgüzarın biri, bu parayı eline geçirseydi, bu rakam, Danang’da 13 tane lüks apartman dairesi satın almaya yetecekti. Ancak, müzenin bütçelendirildiği 2015 yılında, şu anki yerinde varolan Kültür Mirası İdaresi Merkezi yapısının yenilenerek müze olarak açılması yönünde karar alındığını görüyoruz. Dolayısıyla, müze, sıfırdan yapılmamış. Öyleyse, bütçe neye harcandı acaba…Sergilenen yapıtların büyük bölümü zaten hibe.

u3

Müzede sergilenenler arasında, Vu Trong Thuan, Vinh Phoi, Ho Huu Thu, Duong Sen, Ca Le Thang, Ho Minh Quan, Le Thanh Tung, Le Tri Dung ve Nguyen Phu Haugibi Vietnamlı sanatçıların çalışmaları var. Bunlardan Ca Le Thang, kızının bir Türkle evli olması dolayısıyla yakından tanıdığımız bir isim, heykel profesörü. Cephelerde ürettiği resimlerle tanınan Nguyen Duc Hanh müzeye çok sayıda yapıtını bağışlamış durumda. Devrimci ressam, savaşın bitimine doğru, tankla Danang’a girip halkı sömürgecilikten kurtaran askerlerden biri.

u7

Müze üç kattan oluşuyor. İlk kat, anlaşılan, özel sergilere ayrılacak. Biz gittiğimizde Orta Vietnamlı çocukların resimlerine yer verilmişti. İkinci kat çağdaş Vietnam sanatına ayrılmış. Bu seçki, savaşın bitiminden günümüze uzanıyor. İçinde devrimci sanat örnekleri de var, klasik burjuva yapıtlar da. Vietnamlı sanatçılar, sanıldığının tersine, artık dünyada çok tanınıyor ve tabloları uçuk rakamlara gidiyor. Bunların içinde lake ve el yapımı kağıt kullanan gelenekçiler, savaş bittikten 40 yıl sonra hâlâ o yıllara ilişkin üretimler yapanlar ve künyesine bakmasanız Vietnamlı bir sanatçıdan çıkmış olabileceğinize inanamayacağınız uluslararası görünümlü sanat yapıtları da var. Üçüncü kat ise, geleneksel halk sanatlarına (özellikle el işi, tahta oyması mobilya, maske vb.) ayrılmış durumda. Genel kanı, sergide yer alan yapıtların ileri derecede olduğu, fakat müzeciliğin zayıf olduğu yönünde. Dolayısıyla, müzenin küratoryal açıdan geliştirilmesi gerekiyor. Üçüncü kat, oldukça ilginç. Belki Danang Halk Komitesi (Vietnam’da eski sosyalist ülkelerde olduğu gibi belediyeye ‘halk komitesi’ deniyor) ileride bir halk sanatları müzesi ya da Hanoi için geçerli olduğu gibi bir etnoloji müzesi açmayı düşünür. Seramik ve porselenler bile tek başına bir müze açmaya yeter.

u8

Danang Güzel Sanatlar Müzesi açılana dek, kentin en önemli müzesi Çam Müzesi’ydi. Çamlar, Vietnam imparatorluğu onları yıkana kadar Orta ve Güney Vietnam’da hüküm sürmüş bir Hindu halk. Onlardan kalanların biri olan eski başkentleri (My Son), UNESCO Dünya Mirası’na girmiş durumda. Kamboçya’daki Khmerlere kültürel olarak çok benzeyen Çamların görülmeye değer önemli yapıtları var.Çam Müzesi, neredeyse 100 yıllık. Sömürge döneminde, Fransız arkeologlarca kurulup ilerleyen yıllarda sömürge ve bağımsızlık dönemlerinde genişletilerek şu anki halini almış. Danang Çam Heykel Müzesi için bkz. http://www.chammuseum.danang.vn/tabid/66/cid/55/default.aspx

u9

Danang Güzel Sanatlar Müzesi’ne dönersek, sergide, 2. katta, Hoi An manzaralarından esinlenen resimler göze çarpıyor. Vietnam müzelerinin değişmezi olan Ho Amca ve General Vo Nguyen Giap resimleriyle karşılaşıyoruz. Kabartma resimler ve ipek ve lake tablolar da göz dolduruyor. Sömürgecilik döneminden kalma direniş yapıtları da sergilenenler arasında. Klasik sanat yapıtları arasında birden bire Vietkong bayrakları ve tanklarla karşılaşıyoruz. Devrimci dönem çalışmaları arasında, Amerikancı Güney Vietnam hükümetinin Amerikan Savunma Bakanı’na suikast düzenleyecekken yakalayıp kurşuna dizdiği Nguyen Van Troi’u konu alan bir yapıt da görülüyor.

u10

Danang Güzel Sanatlar Müzesi’ne ilişkin daha çok bilgi almak için Vietnamlı gazetecilerin çektiği şu  kısa videoya bakılabilir: http://tuoitrenews.vn/video/detail-video/38761

u11

Eksiğiyle fazlasıyla, Vietnam’ın ve dünyanın yeni bir güzel sanatlar müzesi var. Uğurlu olsun!

u12

Share Button
Doç.Dr.Ulaş Başar Gezgin

Hakkında Doç.Dr.Ulaş Başar Gezgin

1978 İstanbul doğumlu Gezgin, Türkiye, Vietnam, Tayland ve Malezya’da 17 yıl ders verme deneyimine ve Yeni Zelanda (doktora), Avustralya (ortak proje) ve Latin Amerika’da (gazetecilik) araştırma deneyimine sahip bir akademisyen-yazardır. Araştırma ve öğretim konuları, iletişim, psikoloji, eğitim bilimleri, şehir plancılığı, Asya çalışmaları vb. gibi geniş alanları kapsamaktadır. Eğitimini Darüşşafaka, Boğaziçi Üniversitesi, ODTÜ ve yurtdışında tamamlayan Gezgin’in yayınlanmış 14 kitabı, internette yayınlanmış 16 elektronik kitabı, yayınlanmayı bekleyen 5 kitabı olmak üzere toplam 35 kitabı ve çok sayıda kitap bölümü, makalesi, gazete yazısı ve yazınsal çalışmaları bulunmaktadır. Akademik çalışmalar dışında, çeşitli dergi ve gazetelere köşe yazıları yazmakta; şiir, şarkı sözü, şarkı, deneme, yazınsal inceleme, öykü, film öyküsü, film çözümlemesi, masal ve roman türlerinde yapıtlar vermekte ve çeşitli ülkelerden şairleri ve şarkıcıları Türkçe’ye kazandırmaktadır. Son dönem çalışmalarına yazın ve toplumbilim tartışmalarıyla yüklü güncelerini de katmıştır. Çalışmalarını Orta Vietnam kenti Hoi An’da, 1983’de babasının ölümünün ardından 2017’de yitirdiği annesinin anısı için oluşturduğu Edibe Gezgin Sanat Evi’nde sürdürmektedir. 1990’dan bu yana tüm yapıtlarının dökümü için bkz. Gezgin Kaynakça (1990- ) https://www.slideshare.net/dr_gezgin/gezgn-kaynaka

Yorumlara kapalıdır