Şair Gülten Akın hayatını kaybetti.

Share Button

gulten-akin-egoistokur-deniz-durukan

Türkiye şiirinin en büyük isimlerinden Gülten Akın, 82 yaşında hayatını kaybetti. Akın’ın cenazesi 6 Kasım’da Cuma namazını müteakiben Kocatepe Camii’nden kaldırılacak.

[1]Gülten Akın Cankoçak (d. 23 Ocak 1933, Yozgat – ö. 4 Kasım 2015). Türk şair ve yazar.

1950’li yıllarda yazmaya başladığı şiirleriyle, kısmen İkinci Yeni çizgisinde görülen, ancak 1970’li yıllardaki şiirlerinden itibaren bireysellikten toplumculuğa yönelen bir şairdir.[2]

Şiirleri pek çok dile çevrilen ve kırktan fazla şiiri bestelenen Gülten Akın, Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın 2008 yılındaki vefatından sonra Milliyet gazetesinin yaptığı bir araştırmada en fazla oyu alarak “Yaşayan En Büyük Türk Şairi” olarak gösterildi. Şiirinde bir doruk noktası olarak nitelenen Beni Sorarsan’ı 2013’te yayımladı.[3]

Yaşamı

23 Ocak 1933 tarihinde Yozgat’ta doğdu. Yozgat’ın Sorgun ilçesinde ilköğrenimini tamamladı. 1940’lı yıllarda memleketi Yozgat’tan Ankara’ya göç etti ve ortaöğrenimini Beşiktaş Atatürk Anadolu Lisesi ‘nde tamamladı. 1955’te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi.

1956’da Yaşar Cankoçak’la evlendi; bu evlilikten beş çocuk sahibi oldu. Kaymakam olan eşinin görevi nedeniyle 1958-1972 arasında Anadolu’nun çeşitli ilçelerinde yaşadı. Gevaş, Alucra, Gerze, Saray ilçelerinde ve Kahramanmaraş’ta yardımcı avukatlık, avukatlık ve öğretmenlik yaptı.

1972’de Ankara’ya yerleşerek Türk Dil Kurumu Derleme ve Tarama Kolu’nda çalıştı. Kültür Bakanlığı Yayın Danışma Kurulu üyeliğinde bulundu. Demokratik kitle örgütlerinin yeniden kuruluşu çalışmalarına katıldı. İnsan Hakları Derneği, Halkevleri, Dil Derneği gibi örgütlerde kurucu ve yönetici olarak görev aldı. 1978’de emekliye ayrıldı. 1980’lerde Ankara’da bir banka soygununa katıldığı gerekçesiyle tutuklanan ve dosyası Şentepe Devrimci Yol davasıyla birleştirilerek önce müebbet hapse mâhkum edilen sonra cezası Yargıtayca bozulan oğlunun cezaevi günlerinde yaşadıklarını şiirine yansıttı.[4] 42 gün (1986) adlı kitabında Mamak Cezaevi’nde süren açlık grevini anlattı.[5] Yaşamını Balıkesir’in Burhaniye ilçesinde sürdürdü.[6]

4 Kasım 2015’te tedavi görmekte olduğu hastanede hayatını kaybetti.

Edebi yaşamı

Son Haber gazetesinde ilk şiiri 1951’de yayımlandı. Ardından Hisar, Varlık, Yeditepe, Türk Dili, Mülkiye gibi dergilerde çıktı. Başlarda şiirlerinin konusu doğa, aşk, ayrılık, özlem iken, daha sonraları ise toplumsal sorunlar ağır bastı. 1980 öncesinde halkın yaşadıkları, onun da hayatına ve şiirine yansıdı. Daha sonraki şiirlerinde toplumsal sorunlara yöneldi. Gezip gördüğü yerlerden aldığı esinle zenginleşen ve coşkulu bir insan sevgisiyle yoğrulan şiiri, toplumsal sorunları, yaşam-halk ilişkisini öne çıkardı.

Şiirlerinde büyük ölçüde folklor öğelerinden yararlandı. Şiir üzerine yazılarını bir araya getiren “Şiiri Düzde Kuşatmak” (1983) kitabında, halk kaynağına inme isteğini, “alkta var olan öz ve biçimi diyalektik olarak yükseltmek, şiiri yükseltirken halkın yaşamının ve yaşam biçimlerinin yükselmesine yardımcı olmak” sözleriyle açıklar. Şiirleri pek çok dile çevrildi ve kırktan fazla şiiri bestelendi. Bestelenen şiirlerinden biri, Sezen Aksu’nun 1993 tarihli albümüne adını veren Deli Kızın Türküsü’dür.

2008’de Dağlarca’nın ölümünden sonra Milliyet gazetesinin yaptığı yaşayan en büyük şair araştırmasında en çok oyu alan Gülten Akın[7], şiirinde bir doruk noktası olarak nitelenen Beni Sorarsan’ı 2013’te yayımlamış ve bu kitabı ile Metin Altıok Şiir Ödülü’ne layık görülmüştür. [8][8]

Akın, şiir dışındaki edebi türlere fazla ilgi göstermedi ancak yedi adet kısa oyun yazdı. Ürettiği tiyatro metinlerinde kadın, evlilik, düzene yönelik eleştiriler, yoksulluk, yalnızlık, yaşlılık ve yabancılaşma gibi konular üzerinde durdu.[6]

 

Eserleri

Rüzgar Saati (1956)

Kestim Kara Saçlarımı (1960)

Sığda (1964)

Kırmızı Karanfil (1971)

Maraş’ın ve Ökkeş’in Destanı (1972)

Ağıtlar ve Türküler (1976)

Seyran Destanı (1979)

İlahiler (1983)

Sevda Kalıcıdır (1991)

Sonra İşte Yaşlandım (1995)

Sessiz Arka Bahçeler (1998)

Uzak Bir Kıyıda (2003)

 

Bestelenmiş şiirleri

Büyü Yavrum – Grup Yorum (1987), Edip Akbayram, Kemal Sahir Gürel (1988)

Deli Kızın Türküsü – Sezen Aksu (1993)

Siyah Beyaz (1989) -Sevinç Eratalay

Beni Unutma (1989) – Sevinç Eratalay

 

Ödülleri

1955 – Varlık şiir yarışmasında birincilik ödülü

1964 – Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü ,Sığda ile

1972 – TRT Sanat Ödülleri Yarışması’nda Başarı Ödülü,  Maraş’ın ve Ökkeş’in Destanı ile

1976 – Yeditepe Şiir Armağanı, Ağıtlar ve Türküler ile

1991 – Halil Kocagöz Şiir Ödülü

1992 – Sedat Simavi Edebiyat Ödülü

1999 – Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü

2003 – Dünya gazetesi Yılın Telif Kitabı Ödülü

2008 – Erdal Öz Edebiyat Ödülü

2014 – Metin Altıok Şiir Ödülü

 Deniz Gökduman, Senin Mavi Balinan, 191x131 cm., T.ü.akrb. 2015.47.

BALİNA

Göğü gördüm imkâna tutuldum düşü sevdim

dalıp çıkmalarım “orda bir şey”e dönüktü

kaç kez bir şey, başka bir şey

sıçradım hem yittim

hem belirlendim

derin durdum, teknenin altına girdim

sarstım

sarsıldım vuruşun gitgide usta vuruşuydu

sustum düşe düştüm

senin mi kan, yaralarımdan mı

hey kaptan

ne balinayım ben şimdi inadı içinde

ne senin mavi balinan

Gülten AKIN



[1] https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BClten_Ak%C4%B1n

Share Button
Ufuk Güneş

Hakkında Ufuk Güneş

Kocaeli Üniversitesi Gazetecilik bölümünden mezun oldu. Stajını ATV'de tamamladı.Posta Gazetesi'nde ( Trakya Eki)Muhabirlik yaptı.2011- 2012'de Kocaeli Üniversitesi Uygulama Radyosu Radyo Ki'de Güne Bakış Programı'nda Editör- Spiker olarak görev aldı.

Yorumlara kapalıdır