Ufuk Güneş: Sanatta Yücelik

Share Button
Deniz Gökduman, “An Gelir,” (2025.2). T.ü.akr.b. 70 cm x 122 cm

Edmund Burke, “Yüce ve Güzel Fikirlerimizin Kökenine Yönelik Felsefi Bir Soruşturma” (1757) adlı kitabında filozofların ve sanatçıların duygusal ve duyusal algıyı kavramsallaştırma biçimini temelden değiştiren estetik deneyimin çığır açan bir keşfini temsil eder. Geleneksel estetik teorilerinin aksine Burke; yüceyi ezici güç, dehşet ve aşkınlık ile karakterize edilen radikal olarak farklı bir estetik kategori olarak önerir.

Burke için yücelik, derin psikolojik ve duygusal tepkileri tetikleyen, aynı anda hem korkutan hem de büyüleyen deneyimlerden doğar ve bu deneyim insan kavrayışını aşan enginlik, belirsizlik, güç ve potansiyel tehlike unsurlarını içerir. Korku ve hayranlık iç içe geçer, karmaşık bir duygusal durum üretir. Bizi yok etmekle tehdit eden ancak güvenli bir şekilde uzak kaldığımız bir şeyle karşılaştığımızda, dehşet ve büyülenmenin güçlü bir karışımını deneyimleriz. Geleneksel güzellikten farklı bir estetik haz biçimi yaratan bu psikolojik gerilim kimi zaman William Wordsworth’ün dizelerinde kimi zaman da J.M.W. Turner ve Caspar David Friedrich gibi Romantiklerin renklerinde görünür.

Deniz Gökduman, “Tinker Bell”, (2024.12), T.ü.akr.b. 100 cm x 70 cm.

Deniz Gökduman’ın resimlerinde de bazen bir fırtına, bazen uçsuz bucaksız bir dağ sırası veya fırtınalı bir deniz, tehdit edici bir ihtişamla insanın doğa karşısındaki büyülenmişliğine işaret ederken Burke’ün yüce kavramına ve Romantiklere göz kırpar. Belirsizleşiyormuş gibi görünürken giderek keskinleşen sınırların yaraladığı, doğa özlemi ile sanal dünya arasında sıkışıp kalan günümüz insanının yaşadığı duygusal karmaşıklıkları aktarmaya çalışır. 

Resim yüzeyinde dağıtılmış harfler ise her zaman olduğu gibi hem estetik bir anlatı dili oluşturuyor hem de sözcüklerin de işin içine dâhil olduğu bir anlam katmanı yaratıyor.

Deniz GÖKDUMAN

1976 Balıkesir doğumlu olan Deniz Gökduman, ilk resim eğitimini ressam Özdemir Yemenicioğlu’nun aldıktan sonra lisans eğitimini Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Resim Öğretmenliği Bölümü’nde Prof. Dr. İsa Başlıoğlu ve Prof. Dr. Ramiz Aydın’ın atölyelerinde, yüksek lisansını İTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Görsel ve Çevresel Sanatlar Bölümü’nde tamamlamıştır. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Resim Öğretmenliği Bölümü’nde Doktorasını bitirmiştir. Halen Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümünde Doç. Dr. olarak Deniz Gökduman çalışmaktadır.
Ulusal ve Uluslararası birçok sergilerde yer almış ve ödüller almıştır. Sanatçının çeşitli koleksiyonlarda ve müzelerde de eserleri bulunmaktadır

Share Button

Hakkında monet

KolajART, çağdaş sanatın güncel üretimlerini, eleştirel düşünceyi ve sanat yazarlığını bir araya getiren bağımsız bir çevrim içi sanat platformudur. Dergi, 2013 yılının Kasım ayında Dekolajart adıyla kurulmuş, ancak bir takım yaşanan sorunlar nedeniyle 2014 yılının Ocak ayından itibaren KolajART adıyla yayın hayatını sürdürmeye başlamıştır. Türkiye’nin ilk plastik sanatlar odaklı çevrim içi dergilerinden biri olan KolajART, dijital ortamda sanat yazarlığı ve eleştirisinin gelişimine katkı sunan öncü yayınlardan biridir. Bağımsız ve kâr amacı gütmeyen bir web yayını olarak KolajART; sergi değerlendirmeleri, sanatçı söyleşileri, kuramsal incelemeler ve sanat tarihi perspektifinden yorumlarla Türkiye’de çağdaş sanat ortamına eleştirel ve düşünsel bir katkı sunmayı amaçlar. Farklı kuşaklardan sanatçıları, araştırmacıları ve sanat yazarlarını ortak bir tartışma zeminde buluşturan dergi, güncel sanatın eleştirel hafızasını oluşturmaya yönelik süreklilik taşıyan önemli bir dijital arşiv ve paylaşım alanı niteliği taşır.

Yorumlar kapatıldı.